o nas kursy dla firm karty CV enoturystyka wydarzenia czytelnia informator

ďťż
SZKOLENIA DLA FIRM
• Komentowane
  degustacje win

• Degustacje na opak
• Komentowane kolacje
• Indywidualne szkolenia
  winiarskie

• Wyjazdy z winem w tle

KURSY WIEDZY O WINIE
• ENO 1W - info, program
Zgłoś się na kurs
Regulamin ENO1

• ENO 2 - info
Regulamin ENO2/ENO3/ENO4

Archiwum kursĂłw

Numer konta
   bankowego


KURS W PREZENCIE

NAJBLIĹťSZE KURSY PODSTAWOWE
WARSZAWA WARSZAWA
• 14/15 maja 2016 rezerwuj
wolne miejsca: 10
Wojciech BOSAK
WINA ZAPOMNIANE - kurs ENO2
Kraków, 14.05.2005


1. GRUZJA

Ojczyzna winorośli
Już około 5–6 tys. lat p.n.e. zamieszkujący na terenach dzisiejszej Gruzji wczesnoneolityczni rolnicy uprawiali udomowioną formę winorośli właściwej (V. vinifera ssp. sativa), różniącą się od dziko rosnącej V. silvestris. Znajdowane w osadach z tego czasu resztki winorośli, datowane metodą C14, zostały zidentyfikowane przez paleobotaników jako rośliny hermafrodyczne (posiadające kwiaty obupłciowe), co jest cechą charakterystyczną właśnie dla formy uprawnej. Obupłciowość występuje natomiast sporadycznie u roślin dziko rosnących. Przyczyna tej odrębności jest bardzo prosta do wytłumaczenia. Rośliny posiadające kwiaty jednopłciowe praktycznie nie są przydatne do uprawy, gdyż albo w ogóle nie dają owoców (rośliny męskie), albo wymagałyby kłopotliwego sztucznego zapylania (żeńskie). Metodą prób i błędów do uprawy były ostatecznie wybierane wyłącznie formy hermafrodyczne, a poprzez stulecia selekcji cecha ta utrwaliła się u winorośli uprawnych. Zatem powszechność obupłciowej formy winorośli, której resztki są znajdowane wokół siedzib ludzkich sprzed 8 tys. lat wskazuje, że roślina ta była uprawiana już co najmniej od kilkuset lat i zdążyła wykształcić cechy różniące ją od winorośli dziko rosnącej.
Świadomą i celową uprawę winorośli potwierdzają także inne odkrycia z terenu Gruzji, datowane na ten sam okres: znajdowane w grobach pocięte kawałki łozy, jakie jeszcze dzisiaj są używane do produkcji sadzonek, niekiedy starannie owinięte w cienką srebrną blaszkę. Były to zapewne dary grobowe, które miały dać zmarłym możliwość cieszenia się plonem winnego krzewu również w przyszłym życiu. Oznacza to, że mieszkańcy neolitycznych osiedli południowego Kaukazu stosowali już wegetatywne rozmnażanie krzewów winorośli, co pewnie szybko doprowadziło do wyselekcjonowania pierwszych szczepów i klonów. Inne znalezisko z tego czasu może być wskazówką dotyczącą wykorzystania plonu winorośli. Są to fragmenty wielkiego glinianego naczynia, przypominającego znacznie późniejsze greckie pitosy, ozdobionego ornamentem w formie kiści winogron. Być może jest to najstarszy znany przykład kwevri – olbrzymich, zakopanych w ziemi glinianych dzbanów, które w dolinach południowego Kaukazu wciąż są powszechnie używane do fermentacji wina.

Regiony winiarskie Gruzji
· Kachetia (wschodnia Gruzja)
· Imertia (zachodnia Gruzja)
· Kartlia (okolice Tbilisi, południowa Gruzja)
· Racha-Lechkumi (zachodnia Gruzja)

Degustowane wina:
· Mukuzani 2003 Marani Telavi Wine Cellar (Saperavi 100%, podregion Mukuzani, Kachetia)
· Chwanczkara 2002, Marani Telavi Wine Cellar (Alexandreuli 50%, Mujuretuli 50%, podregion Chwanczkara, Racha)

2. SOMLÓ

Położenie
Somló, najmniejszy spośród 22 okręgów winiarskich na Węgrzech jest położony 50 kilometrów na północ od Balatonu, w okolicach górniczego miasta Ajka. Winnice zajmują ok. 700 hektarów, obsadzonych wyłącznie białymi odmianami. Uprawy te koncentrują się na zboczach wulkanicznej góry Somló (inaczej Nagysomló, 432 m n.p.m.) wznoszącej się na południowo-wschodnim skraju Małej Nizinie Węgierskiej (Kisalföld). Oficjalnie apelacja obejmuje także winnice na zboczach pobliskich wzgórz Kis-Somló („małe Somló”) i Ság. Nie maja one jednak większego znaczenia i w zasadzie wszystkie wysoko cenione wina szomluńskie pochodzą ze zboczy „wielkiego” Somló.

Siedlisko
Winorośl uprawia się na zboczach i tarasach położonych wokół całej góry Somló (także po stronie północnej!), na wysokości do 350 m n.p.m. W dolnych partiach zboczy o niewielkim nachyleniu dominują gleby piaszczysto-gliniaste i lessowe. Na wyżej położonych stromych zboczach i tarasach spotyka się gleby kamieniste, bogate w odłamki skał bazaltowych i zwietrzałe tufy wulkaniczne. Najlepsze winnice położone są na tarasach, tuż pod bazaltowymi klifami tworzącymi szczyt góry. Pomimo dobrego nasłonecznienia klimat Somló jest stosunkowo chłodny i wietrzny, co pozwala zachować wysoką kwasowość winogron.

Odmiany winorośli: Olaszrizling (350 ha), Chardonnay (45 ha), Hárslevelű (40 ha), Furmint (35 ha), Rizlingszilváni (30 ha), Juhfark (25 ha), Rajnai Rizling (15 ha), Tramini (15 ha), Ezerjó (15 ha), inne białe odmiany (30 ha)

Degustowane wina:
· Tramini 2001, Fehervari
· Furmint 2001, Fehervari

3. SZEKSZÁRD I BIKAVER

Położenie i terroir
Okręg winiarski Szekszárd jest położony na południu Węgier, na prawym brzegu Dunaju nieco powyżej Mohacza. Winnice objęte granicami apelacji zajmują 2200 hektarów i są rozrzucone na stosunkowo rozległym obszarze niewysokich Wzgórz Seksardzkich (Szekszárdi-dombság) pomiędzy miastami Szekszárd i Báta. Jednak „klasyczna” strefa produkcji win seksardzkich licząca ok. 1000 hektarów winnic ogranicza się do północnej części tego obszaru w bezpośrednim sąsiedztwie Szekszárd.
W tym miejscu występują większe niż na południu deniwelacje terenu. Pasmo wzgórz wznosi się ponad 250 m n.p.m., przez co położone na zboczach uprawy winorośli są dość znacznie wyniesione ponad wilgotną i mglistą nizinę naddunajską. Zapewnia to lepsze warunki mezoklimatyczne, przede wszystkim zabezpiecza winorośl przed przymrozkami. Okolice Szekszárd wyróżniają się także specyficznymi glebami. Tworzy je cienka warstwa lessu zalegająca na słynnej seksardzkiej „czerwonej ziemi” (vörös föld), żelazisto-wapiennej glinie, która przypomina śródziemnomorską terra rosa.

Odmiany winorośli: Kékfrankos (626 ha), Zweigelt (294 ha), Merlot (207 ha), Cabernet Sauvignon (170 ha), Cabernet Franc (143 ha), Kékoporto (138 ha), Kadarka (57 ha), Chardonnay (124 ha), Olaszrizling (111 ha), Rizlingszilváni (70 ha)

Historia
Najstarsze ślady uprawy winorośli w tych okolicach są datowane na epokę rzymską. W średniowieczu centrum lokalnego winiarstwa stało się opactwo Benedyktynów w Szekszárd, założone w 1061 roku. W XV wieku w regionie tym osiedlili się liczni uchodźcy z Bałkanów, głównie Serbowie, którzy na Węgrzech szukali schronienia przed najazdami tureckimi. Przynieśli oni ze sobą tradycję wyrobu win czerwonych (średniowieczne Węgry były krainą win białych) oraz rdzennie bałkański szczep Gamzę, czyli Kadarkę.
W roku 1541 Szekszárd zajmują Turcy. Podczas trwającej 150 lat tureckiej okupacji winiarstwo na tych ziemiach nigdy całkowicie nie zanikło, jednak powtarzające się regularnie najazdy i grabieże doprowadziły z czasem do niemal całkowitego wyludnienia południowych Węgier. Kiedy w roku 1695 wojska habsburskie ostatecznie wyparły stąd Turków w Szekszárd odnotowano zaledwie siedem rodzin węgierskich i dwie serbskie, które razem uprawiały około 10 hektarów winnic. W XVIII wieku na te wyludnione tereny sprowadzono licznych osadników z nadreńskiego Palatynatu, którzy przynieśli ze sobą nowe metody uprawy i znacznie przyczynili się do odrodzenia winogrodnictwa.
W XIX wieku seksardzkie winiarstwo przeżywało okres świetności, a tutejsza kadarka uchodziła za jedno z najsłynniejszych win węgierskich. Do zagorzałych wielbicieli tego trunku należeli Liszt i Schubert, który ponoć pod wpływem kadarki stworzył słynny kwintet fortepianowy A-dur. Rozkwit okręgu winiarskiego tylko częściowo zahamowało pojawienie się filoksery w 1875 roku. Przy odbudowie winnic posadzono natomiast w Szekszárd nowe odmiany winorośli, jak Kékfrankos (Blaufränkisch), Kékoporto (Blauer Portugieser), Medoc Noir i Cabernet. Jednak tradycyjna Kadarka wciąż zachowała pozycję dominującego szczepu.
Poważniejsze zmiany nastąpiły dopiero w latach 1960-tych, w związku z przystosowaniem tutejszych winnic do mechanicznej uprawy. Otóż krzewy Kadarki wymagają niskiego prowadzenia przy palikach i nie najlepiej sprawdzają się w uprawie w wysokich, szpalerowych formach. Dlatego trudną w uprawie Kadarkę zaczęto powszechnie zastępować innymi odmianami, głównie Kékfrankos.

Nieporozumienia wokół „byczej krwi”
Bikaver kojarzy nam się przede wszystkim z popularnym czerwonym winem z Egeru, o którym wypisuje się historie, jakoby dzielni wojacy Istvána Dobó dzięki „byczej krwi” przetrwali tureckie oblężenie miasta w 1552 roku. Tak naprawdę pierwszy Egri bikaver pojawił się prawdopodobnie w latach 1920-tych, a „historyczne korzenie” zyskał po ostatniej wojnie. Skąd więc naprawdę wziął się bikaver?
W roku 1851 poeta János Garay napisał „Seksardzką pieśń wina” (Szegszárdi bordal), utwór który szybko zdobył sobie na Węgrzech szeroką popularność jako śpiewka biesiadna. W pieśni tej poeta wychwala liczne przymioty wina z Szekszárd, w tym „jego kolor czerwony, niczym bycza krew...” Od tej pory określenie „bycza krew” – bikaver – przypisano do czerwonych win z Szekszárd, zwłaszcza do tamtejszej kadarki. Z czasem stało się ono po prostu obiegowym synonimem ładnie wybarwionego czerwonego wina.
Jednak kiedy „na poważnie” mówiono o bikaverze, to długo rozumiano pod tym pojęciem wino seksardzkie. Już przed I wojną światową tamtejsza rodzina Gröbnerów sprzedawała wina oznaczone na etykiecie jako Szegszárdi (lub Szekszárdi) bikaver. Ten udany zabieg marketingowy wkrótce podchwycili inni producenci, w tym również winiarze z Egeru i tak narodził się Egri bikaver. Jednak do ostatniej wojny termin „bikaver”, zarówno w Szekszárdzie jak i w Egerze był zarezerwowany dla podobnych w stylu, ekstraktywnych, długo dojrzewających win produkowanych z dominującym udziałem winogron Kadarka.
Sytuacja ta uległa diametralnej zmianie po II wojnie światowej. W ramach „gospodarki planowej” postanowiono uczynić z bikavera wiodącą markę eksportową dla win węgierskich, przy czym przypisano ją wyłącznie do win z Egeru. W tym wydaniu bikaver bardzo szybko przestał być winem wyższej jakości (jakim był pierwotnie) a stał się synonimem tanich, supermarketowych zlewek. Pod tym kątem zmieniono także „recepturę” bikavera, dopuszczając do kupażu praktycznie wszystkie czerwone odmiany. Wtedy też stworzono fałszywą legendę o kilkusetletniej tradycji „egerskiej byczej krwi”.
Po 1990 roku winiarze z Szekszárd odzyskali prawo do używania tej marki, a więc znów, jak przed wojną współistnieją dwa bikavery. Przepisy regulujące produkcję tych win są jednak bardzo liberalne, co sprawia, że obok bikaverów bardzo dobrej jakości wciąż spotyka się masę trunków miernych i nijakich. Tak naprawdę jedynym istotnym wymogiem dotyczącym produkcji bikavera jest użycie winogron co najmniej trzech odmian. Dzisiaj podstawą tego wina, zarówno w Szekszárdzie jak i w Egerze jest najczęściej odmiana Kékfrankos, którą nierzadko miesza się z mało tradycyjnymi szczepami, jak Zweigelt, Merlot, Medina czy Blauburger.
Ambitniejsi producenci „byczej krwi”, po latach doświadczeń coraz częściej odkrywają starą prawdę: uczciwy, charakterny bikaver nie może się obejść bez sporej domieszki gron Kadarki. Jest to jednak postulat w praktyce trudny do spełnienia, gdyż krzewów tej odmiany w winnicach Szekszárdu i Egeru ostało się jak na lekarstwo.

Degustowane wina
· Szekszárdi Bikaver 2001, Heimann (Merlot, Cabernet Franc, Kadarka)
· Szekszárdi Cuvèe 2000, Chateau Kajmad (Cabernet Sauvignon, Merlot, Kékfrankos)

4. NEUBURGER

Tradycja mówi, że pierwszy krzew Neuburgera wyrósł z kawałka winnej łozy wyrzuconej przez wodę na brzeg Dunaju. W istocie jest to szczep rdzennie austriacki: prawdopodobnie spontaniczna krzyżówka Roter Veltlinera i Sylvanera (ten ostatni z kolei, to krzyżówka Traminera i odmiany Österreichisch Weiss). Popularny w XIX wieku Neuburger został później wyparty przez szczepy bardziej „nowoczesne”, jak Grüner Veltliner, Riesling i Pinot Blanc (Weissburgunder). Wciąż jednak zajmuje ok. 1000 hektarów, głownie w Thermenregion i Neusiedlersee.

Degustowane wino:
· Neuburger Hausberg 2003, K. Alphart

5. GUMPOLDSKIRCHNER

Nie tak dawno jeszcze wina z Gumpoldskirchen, wyrabiane z odmian Rotgipfer i Zierfandler uchodziły w powszechnej opinii za najlepsze trunki austriackie. W ciągu ostatnich dwudziestu lat sława tych staroświeckich trunków została przyćmiona przez oszałamiające sukcesy win z Wachau i Burgenlandu, tak, że stały się one lokalną ciekawostką.
Miejscowość Gumpoldskirchen jest położona zaledwie kilkanaście kilometrów na południe od Wiednia, w okregu winiarskim Thermenregion. Na terenie tej gminy, na niewysokich pagórkach z wapienną glebą uprawia się ponad 500 hektarów winnic, z czego zaledwie trzecią część zajmują wspomniane wyżej, dwie tradycyjne odmiany.

Degustowane wina:
· Mandel–Hoch Zierfandler 2003, Standlmann
· Rotgipfer Rodauer 2003, K. Alphart

6. SZWAJCARIA

Regiony winiarskie

· Walezja (Valais)
Powierzchnia winnic: 5250 ha
Odmiany jasne (45%): Chasselas (1650 ha), Sylvaner (204 ha), Petite Arvine (65 ha), Chardonnay (61 ha), Pinot Gris (55 ha), Marsanne Blanche (35 ha), Amigne (24 ha), Savagnin (22 ha), Pinot Blanc (20 ha), Müller-Thurgau (19 ha), Humagne Blanche (10 ha)
Odmiany ciemne (55%): Pinot Noir (1850 ha), Gamay (930 ha), Humagne Rouge (65 ha), Syrach (62 ha), Cornalin (35 ha), Dolinoir (25 ha)

· Vaud
Powierzchnia winnic: 3800 ha
Odmiany jasne (73%): Chasselas (2650 ha), Chardonnay (31 ha), Pinot Gris (23 ha), Pinot Blanc (16 ha)
Odmiany ciemne (27%): Gamay (520 ha), Pinot Noir (500 ha), Gamaret (37 ha), Garanoir (34 ha)

· Genewa
Powierzchnia winnic: 1450 ha
Odmiany jasne (60%): Chasselas (530 ha), Chardonnay (65 ha), Müller-Thurgau (50 ha), Pinot Blanc (41 ha), Sauvignon Blanc (20 ha), Aligoté (20 ha), Pinot Gris (17 ha)
Odmiany ciemne (40): Gamay (440 ha), Pinot Noir (120 ha), Gamaret (43 ha) · „Trzy jeziora”
Neuchâtel, Bienne/Biellersee (kanton Berno), Vully/Morat (kanton Fryburg) Powierzchnia winnic: 945 ha
Odmiany jasne (60%): Chasselas (450 ha), Pinot Gris (21 ha), Chardonnay (17 ha)
Odmiany ciemne (40%): Pinot Noir (360 ha), Gamaret, Garanoir

· Wschodnia Szwajcaria
Zürich, Szafuza (Schaffhausen), Gryzonia (Graubünden), Aargau, Berno, Thurgau, St Gallen, Bazylea
Powierzchnia winnic: 2500 ha
Odmiany jasne (25%): Müller-Thurgau (570 ha), Pinot Gris, Pinot Blanc, Chardonnay, Traminer, Räuchling (20 ha), Completer
Odmiany ciemne (75%): Pinot Noir (1750 ha), Garanoir, Regent (16 ha)

· Ticino
Powierzchnia winnic: 890 ha
Odmiany jasne (5%): Chardonnay (34 ha)
Odmiany ciemne (95%): Merlot (850 ha), Bondola (16 ha), Cabernet (15 ha)

Słowniczek win szwajcarskich
Dôle – czerwone, różowe lub białe (Dôle blanche) wino z Walezji, produkowane z gron Pinot Noir i Gamay
Ermitage – wino walezyjskie z odmiany Marsanne Blanche
Fendant – wino Chasselas z Walezji
Grain Noble – słodkie wino walezyjskie produkowane z bardzo dojrzałych winogron (minimum 130°Oe)
Heida – inaczej Païen, wino walezyjskie z odmiany Savagnin, pochodzące z Vispterminen, najwyżej położonych winnic Europy (1100 m n.p.m.)
Johannisberg – wino walezyjskie z odmiany Sylvaner
Malvoisie – wino Pinot Gris z Walezji Œil-de-Perdrix – różowe wino z odmiany Pinot Noir pochodzące z Neuchâtel, Vaud lub Walezji
Salvagnin – Pinot Noir lub kupaż Pinot Noir/Gamay z Vaud

Degustowane wina:
· Humagne Rouge MC 2002 Provins Valais
· Dole Blanche de Conthey MC Provins Valais (Pinot Noir, Gamay)

7. JURA – WINO ŻÓŁTE

Wino żółte, czyli vin jaune, to tradycyjne białe wino z pogórza Jury w regionie Franche-Comté (wsch. Francja), wyrabiane z winogron lokalnego wariantu odmiany traminer, zwanego savagnin lub naturé. Jest to wino o intensywnej żółtej barwie, wytrawne, mocne, z aromatem suszonych owoców i przypraw; charakteryzuje się też niezwykłą długowiecznością, zachowując żywotność nawet sto lat (sic!) W departamencie Jura produkuje się szereg win żółtych klasy AOC: najsłynniejsze Châteu Châllon (gdzie powstają wyłącznie tego typu wina), a także Arbois, l’Etoile i Côtes du Jura. Jedynie wymienione apelacje mogą posługiwać się terminem vin jaune. Moc – min. 12°, wydajność – maks. 50 hl/ha. Wina te rozlewa się – według tradycji już od 1504 roku – do charakterystycznych pękatych butelek zwanych clavelin. Ich przepisowa pojemność – 62 cl – ma oddawać ilość wina pozostałą po wieloletnim leżakowaniu z jednego litra początkowej objętości.

Produkcja
Wino żółte wyrabia się według unikalnej technologii, która w wielu punktach urąga współczesnym zasadom sztuki winiarskiej. Winogrona uprawiane na pokrytych marglami wapiennych zboczach (ok. 250-450 m n.p.m.) zbiera się na przełomie października i listopada, często po pierwszych przymrozkach. Wymagana dojrzałość gron wynosi min. 11,5° potencjalnej mocy (12° dla win châteu châllon), lecz zwykle jest dużo większa: 13 do 16°. Dla uzyskania odpowiedniej mocy wina dozwolona jest szaptalizacja moszczu przed fermentacją maks. do 13,5° potencjalnej mocy. Po bardzo wolnej fermentacji w temperaturze ok. 15-20°C nie klarowane wino leżakuje prze co najmniej przez 6 lat w starych beczkach dębowych o pojemności 228 l lub mniejszych. Przez ten czas nie przeprowadza się obciągu i nie dopełniania beczek, a w wyniku parowania ubywa zwykle 1/3 objętości wina. Dojrzewanie przebiega w piwnicach stosunkowo ciepłych, gdzie temperatura wzrasta okresowo do 17-18°C i umiarkowanie wilgotnych (ok. 75%). W tych warunkach wytwarza się na powierzchni wina błonka drożdży saccharomyces bayanus, zwana voile, podobnie jak warstwa flor na sherry. Chroni ona wino przed nadmierną oksydacją i nadaje mu charakterystyczny aromat włoskich orzechów, prażonych migdałów i curry.

Historia
Już XVI wieku wina żółte z Jury były cenione na dworze francuskich Walezjuszy i hiszpańskich Habsburgów (władali regionem Franche-Comté do 2. połowy XVII wieku); chwalił je Franciszek Rabelais. Wielką admiratorką tych win była również królowa Wiktoria. Ten bardzo stary sposób wyrobu wina znany był prawdopodobnie już w średniowieczu i rozpowszechniony niegdyś w wielu krajach. Do dzisiaj w ten sposób wytwarza się wina również w Gaillac (vin de voile) oraz w zachodniej Szwajcarii (heidenwein z Visperterminen i vin de glaciers z Val d’Annivers). W zbliżony sposób powstają również wytrawne sherry i tokaj szamorodni.

Degustowane wino:
· Arbois Vin Jaune 1995 (Savagnin)

8. VERNACCIA DI SAN GIMIGNANO

Historia
Już w roku 1276 po raz pierwszy odnotowano uprawę szczepu o nazwie Vernaccia w okolicach San Gimignano. W księgach podatkowych tego toskańskiego miasta zapisano wówczas, że od zbioru winogron Vernacci pobrano podatek w wysokości trzech soldów.
Od początku wina wyrabiane z tej odmiany ceniono wysoko. W XIV wieku, pod nazwą „vernage” było ono najdroższym winem sprzedawanym w Londynie. Vernaccia z San Gimignano stała się też ulubionym winem włoskich elit: Dante wspomniał o Vernacci w „Boskiej Komedii”, przepadał za nią Wawrzyniec Wspaniały, a Leon X sprowadzał to wino całymi wozami do Rzymu.
Zakupy Vernacci często figurowały w wykazie wydatków rady miejskiej San Gimignano, gdyż signoria często obdarowywała tym cenionym trunkiem wysoko postawione osobistości, chcąc w ten sposób zjednać sobie ich przychylność w ważnych dla miasta sprawach. Na przykład w roku 1468 z okazji ślubu Bernarda Rucellai z Nanniną de Medici, siostrą władcy Florencji Wawrzyńca Wspaniałego, posłano młodej parze 40 flaszek Vernacci, co uznano powszechnie za kosztowny i stosowny dla tak dostojnych osób podarek. W roku 1477 władze miejskie zatrudniły nawet dwóch urzędowych degustatorów (assagiatori), których obowiązkiem był wybór najlepszych win dla celów reprezentacyjnych.
W późniejszych wiekach sława Vernacci nieco przygasła. Natomiast w pierwszej połowie XX wieku tę mało wydajną odmianę zaczęto masowo zastępować plenniejszymi szczepami jak Trebbiano i Malvasia. Po II wojnie światowej Vernaccia była już winem niezwykle rzadkim, wręcz zagrożonym. Aby uratować to historyczne wino, w roku 1966 strefę produkcji Vernacci, jako pierwszą we Włoszech wyniesiono do statusu DOC. W roku 1993 zyskała rangę DOCG.

Opis apelacji
Strefa produkcji wina DOCG Vernaccia di San Gimignano obejmuje około 430 hektarów winnic położonych na obszarze administracyjnym gminy San Gimignano. Uprawy są zlokalizowane na terenie pagórkowatym, z glebami piaszczysto-gliniastymi i gliniastymi na podłożu piaskowców. Wymagana dojrzałość winogron: 11° potencjalnego alkoholu (11,5° dla win oznaczonych jako „riserva”).

Degustowane wino:
· Vernaccia di S. Gimignano Polo Bianco 2003

9. FALERNO I POMPEJE

Położone na pograniczu dzisiejszej Kampanii i Lacjum Falerno stanowiło bodaj pierwsze niekwestionowane „grand cru” w historii światowego winiarstwa. Dwa tysiące lat temu podobnie niepodważalna była pozycja Pompejów jako najważniejszego centrum handlu winem w tej części Italii. Bowiem jedynie ogromne winnice pod Wezuwiuszem były w stanie nasycić żądny igrzysk i wina lud ówczesnej stolicy świata. To winiarskie mocarstwo rzymskiej Kampanii upadło jeszcze w pierwszych wiekach naszej ery. Jednak dzisiaj wciąż uprawia się tam prastare szczepy, jak Falanghina i Piedirosso, a tamtejsi winiarze odwołują się do starożytnych tradycji.
Niedawno „odtworzono” apelację DOC Falerno del Massico, obejmującą zaledwie 70 hektarów upraw (dozwolone odmiany: Falanghina, Aglianico, Piedirosso, Primitivo i Barbera). Oznaczenie geograficzne uzyskały także Pompeje, na razie w randze win regionalnych (IGT Pompeiano).

Degustowane wina:
· Falanghina Rocca dei Leoni 2003, IGT Benevento, Villa Matilde
· Falerno del Massico DOC Rosso 2002, Villa Matilde (Aglianico, Piedirosso)
· Avalon Rosso 2002, IGT Pompeiano, Mastrobernardino (Piedirosso)

10. ARAMON

Aramon zdobył sobie zasłużoną reputację „czarnej owcy” francuskiego winiarstwa. Niezwykła kariera tego szczepu rozpoczęła się w połowie XIX wieku. W 1855 roku kolej połączyła Langwedocję z Lyonem i Paryżem, a wina z południa szerokim strumieniem wlały się do wielkich miast przemysłowych północnej Francji. Cały region ogarnęła gorączka sadzenia winnic – w ciągu zaledwie kilkunastu lat w przybyło prawie 150 tysięcy hektarów! W departamencie Hérault uprawy winorośli zwiększyły się czterokrotnie, zajmując 90% ziemi uprawnej. Nowe winnice zakładano głównie na żyznych nizinach, a podstawową odmianą w nowych nasadzeniach był plenny Aramon. Uprawy te dawały wodnisty i blady „aliment” o mocy zaledwie 7-8°, ale nawet tak kiepski trunek miał wzięcie wśród robotników i górników z północy.
Po II wojnie światowej Aramon zaczął gwałtownie tracić na popularności, a przysłowiowym „gwoździem do trumny” była dokonana w 1955 roku klasyfikacja odmian, która wyłączyła ten szczep spośród winorośli rekomendowanych do produkcji wina klasy AOC. Jeszcze w 1958 roku Aramon zajmował w Langwedocji ponad 150 tysięcy hektarów. Do roku 1988 areał ten skurczył się ponad czterokrotnie, a dzisiaj pozostało prawdopodobnie nie więcej, niż 10 tysięcy hektarów obsadzonych tym szczepem.
Aramon to szczep niezwykle plenny – potrafi dać nawet 300 hl wina (40 tysięcy butelek!) z jednego hektara winnicy. Poza tym nie ma zbyt wielu zalet, a jakość uzyskiwanego wina – zwłaszcza przy tak wysokiej wydajności – pozostawia wiele do życzenia. Jednak z krzewów Aramona uprawianych na ubogiej glebie, przy zachowaniu rozsądnej wydajności można wydobyć niemało charakteru. Odmiana ta nie jest dopuszczona do uprawy w żadnej francuskiej apelacji, dlatego pochodzące od niej wina muszą być oznaczane jako proste wina stołowe.

Degustowane wino:
· La Laterne Rouge 2002, Clos Fantine (100% Aramon)

11. MADERA

Położenie i siedlisko
Skalista wyspa położona ok. 650 km na zachód od wybrzeży Maroka. Winorośl uprawia się na pokrytych wulkanicznymi glebami stromych zboczach i tarasach sięgających wysokości 800–900 m n.p.m. Pomimo południowego położenia Madera odznacza się stosunkowo chłodnym i wilgotnym klimatem, a sezon wegetacyjny jest tu znacznie chłodniejszy niż np. w położonej przeszło 1000 km na północ dolinie Rodanu.

Odmiany winorośli:
- „szlachetne”: Sercial, Verdelho, Boal (Bual), Malvasia Cândida
- „zalecane” lub „dozwolone”: Tinta Negra Mole (podstawowa odmiana na wyspie, 90% upraw), Terrantez, Bastardo, Listráo, Moscatel

Rodzaje i oznaczenia madery
· Granel – pospolite wino, produkowane bez żadnych wymagań
· 3 Annos (3 Years Old) – wina 3-letnie, wyrabiane zwykle z odmiany Tinta
· wina 5-letnie są u większości producentów podstawową kategorią Madery – na etykiecie oznacza się wyłącznie stopień słodyczy (czasem pojawia się oznaczenie Reserva lub Old):
- dry lub seco (wytrawne)
- medium dry lub meio seco (półwytrawne)
- medium rich lub meio doce (półsłodkie)
- full rich lub doce (słodkie)
· 10 Annos (10 Years Old, Reserva velha, Old Reserve lub Very Old) – wina 10-letnie · 15 Annos (15 Years Old, Extra reserva) – rzadkie i zwykle bardzo szlachetne wina 15-letnie · Garrafeira (Frasqueira lub Vintage) – wina rocznikowe dojrzewające minimum 20 lat w beczce i 2 lata w butelce; najwyższa kategoria Madery · Colheita (harvest lub single harvest) – nowa kategoria win rocznikowych, dojrzewających w beczce minimum 5 lat

Historia
Wyspę odkrył w 1418 roku żeglarz portugalski João Gonçalves Zarco. Około 1425 roku, przybyli na Maderę pierwsi osadnicy a trzydzieści lat później mieszka tam już 800 rodzin i istnieje ponad 150 gospodarstw rolnych. W tym czasie Madera znana była przede wszystkim z produkcji cukru, będąc największym dostarczycielem tego luksusowego wtedy artykułu na rynki europejskie. Sadzonki trzciny cukrowej sprowadzono z wysp greckich, stamtąd też trafił na Maderę znany we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego szczep Malwazja. Produkcja cukru była jednak tak dochodowa, że dla winorośli nie zostało wiele miejsca. Niemniej już w 1456 roku jakieś wino z Madery dociera do Anglii. Natomiast winnice pokryły sąsiednią piaszczystą wysepkę Porto Santo. Tamtejszy suchy klimat sprzyjał dobremu dojrzewaniu winogron i wkrótce słodkie wina z Porto Santo zaczęły być cenione na dworach europejskich.
Winnice na samej Maderze rozwinęły się dopiero około połowy XVI wieku, kiedy konkurencja plantacji brazylijskich znacznie zmniejszyła opłacalność uprawy trzciny cukrowej. Wina z górzystej i deszczowej wyspy były zupełnie niepodobne do trunków z Porto Santo – były bardziej kwaśne, szorstkie i toporne. Miały jednak jedną zaletę – dobrze znosiły dalekie morskie podróże, nabierając łagodniejszego smaku i złożoności.
W tym czasie Madera stała się swego rodzaju bazą zaopatrzeniową dla statków portugalskich żeglujących do kolonii w Indiach Wschodnich i Zachodnich. Uzupełniano tam zapasy żywności i przy okazji chętnie kupowano wino o tak przydatnych dla długiej żeglugi właściwościach. Kiedy w roku 1661 król angielski Karol II Stuart poślubił portugalską infantkę Katarzynę Bragança, panna młoda wniosła w posagu Bombaj, a angielska flota otrzymała prawo korzystania z portugalskich baz i portów. Odtąd statki angielskie często zawijały do korzystnie położonej na skrzyżowaniu morskich szlaków wyspy. Anglicy zasmakowali w miejscowym winie i z czasem stali się niemal wyłącznymi jego odbiorcami. Wprowadzili też zwyczaj wzmacniania madery destylatem, co znacznie przedłużało żywotność tego trunku. Szczególnym wzięciem cieszyły się wina z Madery wśród mieszkańców angielskich kolonii w Ameryce Północnej. Okres największej świetności Madery przypada na XVIII i pierwsza połowę XIX wieku. Po klęsce mączniaka i filoksery tamtejsze winiarstwo nie podniosło się z upadku.

Degustowane wina:
· Madeira Fine Rich Justino’s
· Madeira 10 Years Old Reserve Fine Rich Justino’s

FotoGaleria

powrót do strony głównej