o nas kursy dla firm karty CV enoturystyka wydarzenia czytelnia informator

SZKOLENIA DLA FIRM
• Komentowane
  degustacje win

• Degustacje na opak
• Komentowane kolacje
• Indywidualne szkolenia
  winiarskie

• Wyjazdy z winem w tle

KURSY WIEDZY O WINIE
• ENO 1W - info, program
Zgłoś się na kurs
Regulamin ENO1

• ENO 2 - info
Regulamin ENO2/ENO3/ENO4

Archiwum kursów

Numer konta
   bankowego


KURS W PREZENCIE

NAJBLIŻSZE KURSY PODSTAWOWE
WARSZAWA WARSZAWA
• 14/15 maja 2016 rezerwuj
wolne miejsca: 10
Wina greckie
TRADYCJE I WSPÓŁCZESNOŚĆ GRECKIEGO WINA
Wojciech Bosak

Grecja jest prawdziwą kolebką europejskiego winiarstwa, a tutejsze tradycje uprawy winorośli i wyrobu wina liczą sobie cztery tysiące lat. W ruinach minojskich pałaców archeolodzy znajdowali prasy do wytłaczania winogron i ogromne amfory do przechowywania wina. Dla niektórych starożytnych greckich miast-państw uprawa winorośli była podstawą lokalnej gospodarki, a rozrastające się winnice zajmowały tak dużo ziemi rolnej, że brakowało miejsca dla uprawy zbóż.

Grecy zakładali także winnice wokół swoich licznych kolonii na wybrzeżach Morza Śródziemnego i Morza Czarnego, od Hiszpanii po Krym. Od nich uczyli się winiarstwa Rzymianie i galijscy Celtowie.

Dzisiejsza Grecja posiada około 150 tysięcy hektarów winnic i produkuje prawie pół miliarda litrów wina rocznie. Jest to bardzo dużo, jednakże wina greckie wciąż nie cieszą się w świecie zbyt dużym uznaniem. Bowiem jeszcze dwadzieścia, trzydzieści lat temu greckie winiarstwo zaliczało się do najbardziej tradycyjnych - żeby nie powiedzieć; zacofanych - w Europie. Wina naprawdę dobre należały do wyjątków, ogromną większość stanowiły natomiast produkowane niemalże domowym sposobem trunki dalekie od gustów zagranicznych konsumentów.

Także i dziś jakość przeciętnego wina wciąż pozostawia wiele do życzenia, choć, dzięki sporym inwestycjom i nowoczesnym metodom produkcji, bez trudu można też znaleźć dobre i bardzo dobre greckie wina.

Klimat, gleba i szczepy winorośli

Bogactwo typów greckich win bierze się zarówno ze zróżnicowanych warunków naturalnych poszczególnych regionów, jak też z wielości odmian lokalnie uprawianych szczepów winorośli.

Generalnie grecki klimat jest ciepły i suchy, a większość tutejszych winnic położona jest na zboczach o kamienistej, wapiennej lub wulkanicznej glebie. 

Są to warunki sprzyjające zwłaszcza produkcji mocnych, skoncentrowanych win czerwonych oraz win słodkich. Stosowana obecnie przez wielu winiarzy nowoczesna technologia powolnej fermentacji w kontrolowanej, niskiej temperaturze pozwala im w tych warunkach produkować również lekkie i aromatyczne wina białe.

W Grecji uprawia się bardzo szeroką paletę odmian winogron. Wśród czerwonych znajdziemy tradycyjne greckie szczepy Mavrodaphne, Xynomavro i Agiorgitico (czyli św. Jerzy), jak również francuskie Cabernet sauvignon i Merlot. Najpopularniejsze białe szczepy to Savatiano (podstawa Retsiny), Rhoditis, Robola i Assyrtico, obok których coraz częściej sadzi się „modne” odmiany Chardonnay i Sauvignon blanc. Do wyrobu win słodkich służą również winogrona z rodziny muszkatów (szczególnie Muskat aleksandryjski).

Klasyfikacja win greckich, czyli jak czytać etykiety

Podobnie jak w innych krajach Unii Europejskiej wina greckie dzielą się na trzy podstawowe kategorie: wina jakościowe, wina regionalne i zwykłe wina stołowe.

Z uwagi na duży eksport oraz dla wygody licznie odwiedzających kraj turystów, greckie wina wyższej jakości - obok wymaganego „onomasia Proeleyseos” - posiadają zwykle oznaczenie w języku francuskim „appellation d'origine” lub angielskim „appellation of origin” (w skrócie AO). Jest to zastrzeżona nazwa gwarantująca, że wino pochodzi z uznanego regionu winiarskiego (wskazanego również na etykiecie np.: „Patras”, „Rhodos” lub „Cotes de Meliton”) i spełnia pewne wymagania jakościowe.

Niektóre tradycyjne i wyróżniające się jakością wina otrzymały prawo do własnej nazwy zastrzeżonej, wskazującej nie tylko ich pochodzenie geograficzne, ale i odmianę winogron z której powstały, np. „Patras Mavrodaphne” lub „Rhodos Muscat”.

Zupełnie przyzwoite i niedrogie wina znaleźć można wśród win regionalnych (gr. topikos oinos), zwykle oznaczonych również jako „vin de pays” lub „regional wine”.

Klasa win stołowych (gr. oinos epitrapezios), czyli „vin de table” lub „table vine”, raczej nie daje żadnej gwarancji jakości i typu ani też pochodzenia wina.

Retsina



Unikalną grecką specjalnością jest retsina - białe wino wyrabiane najczęściej ze szczepu Savatiano. Podczas jego fermentacji dodaje się do kadzi nieco żywicy sosnowej. Stąd bierze się niezwykle charakterystyczny - nie przez wszystkich lubiany - żywiczny aromat.

Geneza tego zwyczaju jest bardzo odległa. Już w starożytności używano żywicy do uszczelniania glinianych amfor. Zauważono wówczas, że zawarte w żywicy balsamiczne substancje znakomicie konserwują delikatne białe wina i pozwalają dłużej je przechowywać. W ciągu wieków Grecy tak bardzo przyzwyczaili się do smaku żywicznego wina, że również obecnie - chociaż nie wymaga już tego współczesna technologia produkcji - zaprawiają żywicą większość wytwarzanych przez siebie win białych i dużą część różowych.

Retsina produkowana jest na terenie całej Grecji, jednak najbardziej typowe wina tego rodzaju pochodzą z Attyki. Nazwa zastrzeżona „appellation traditionelle” oznacza wino retsina wyższej jakości. Retsinę powinno się pić jako wino młode, jednoroczne, schłodzoną do temperatury 8-10 oC.

„Progresywne” wina z północy

„Rewolucja” nowych technologii i trendów produkcji, która objęła greckie winiarstwo po przyłączeniu tego kraju do Unii Europejskiej, rozpoczęła się w północnych regionach Tracji, Macedonii i Epiru. Dzisiaj tutejsze wina zaliczane są do najlepszych w Grecji i prezentują przyzwoitą europejska klasę.

Szczególną estymą cieszą się wina AO Cotes de Meliton, produkowane na półwyspie Chaldikidi, nieopodal świętej góry Athos. Tutejsi winiarze stosują nowoczesne technologie produkcji oraz łączą miejscowe szczepy z francuskimi odmianami Sauvignon, Cabernet i Syrah. Do najbardziej prestiżowych należą białe i czerwone wina wytrawne z posiadłości Porto-Carras.

W małym regionie Drama, na granicy Tracji i Macedonii, położona jest najnowocześniejsza w Grecji winnica Lazaridi, produkująca znakomite wina białe i czerwone wzorowane na winach bordoskich.

Najsłynniejszym winem greckiej Macedonii jest produkowane ze szczepu Xynomavro czerwone AO Naoussa. Jest to ciemne, pełne i garbnikowe wino, trzymane przez dwa lata w beczkach z francuskiego dębu. Po kilku latach dojrzewania w butelkach zyskuje aksamitną gładkość i aromat dojrzałych fig.

Z Epiru pochodzi znakomite wino musujące Zitsa wyrabiane z lokalnego szczepu Debina.

Grecja środkowa i Peloponez.

W Tessalii i środkowej Grecji produkuje się przede wszystkim ogromne ilości prostych win stołowych. Chlubnym wyjątkiem są tu dobre, czerwone wina AO Rapsani oraz świeże i eleganckie białe wina Nea Anchalos.

Z Peloponezu pochodzi bardzo znane wino czerwone AO Nemea, wyrabiane z odmiany Agiorgitico i dojrzewające co najmniej dwanaście miesięcy w beczkach z francuskiego dębu. Jest to wino pełne, rozgrzewające, posiadające mocny aromat suszonych śliwek, brzoskwiń i korzeni. Na wapiennych zboczach wokół portu Patras powstają z odmiany Rhoditis godne uwagi białe wina wytrawne o subtelnym, owocowym aromacie.

Wina z wysp

Setki greckich wysp i wysepek stanowią swoisty winiarski mikrokosmos zadziwiający różnorodnością wytwarzanych tu win. Bardzo późno dotarły na wyspy techniczne nowinki a tutejsze wina zachowały swój tradycyjny charakter. W ostatnich latach odnotować można widoczną dużą poprawę ich jakości.

Z Krety - gdzie w okolicach Knossos znajdują się najstarsze winnice w Europie - pochodzą tradycyjne wina czerwone produkowane z prastarych lokalnych odmian Kotsifali, Liatikos i Mandilaria.

Wino AO Paros z wyspy o tej samej nazwie ma barwę czereśni i świeży owocowo-kwiatowy aromat. Powstaje ze zmieszania czerwonych winogron Mandilaria z białymi Monemvassia.

Na wyspie Thira (Santorini) wyrabia się wytrawne wina białe z odmiany Assyritiko o aromacie świeżych cytrusów.

Jedno z najlepszych greckich win białych to pochodzące z winnic Kefalonii niezwykle eleganckie, orzechowe i cytrusowe w aromacie wino AO Kefallinia Robola.

Na wyspie Rodos powstaje zarówno czerwone Chevalier de Rhodes, jak i znakomite wina musujące z odmiany Athiri.

Wina słodkie i likierowe

Grecja od wieków słynęła z produkcji win słodkich, które znakomicie udają się w tamtejszym ciepłym klimacie. W dawnej Polsce słynne były „małmazje”, czyli słodkie wina pochodzące z okolic portu Monemvasia na Peloponezie. Szczególne miejsce zajmują słodkie muszkaty pochodzące z wysp morza Egejskiego.

Bardzo wysoką klasę prezentują zwłaszcza wina z Samos (oznaczone jako AO Samos Vin Doux Naturel, AO Samos Vin de Liquer i AO Samos Nectar), produkowane z niezwykłą starannością i dbałością o jakość.

Równie dobre są muszkaty z wyspy Limnos (AO Limnos Muscat). Są to pełne przepychu, słodkie, barokowe wina o aromacie miodu i kwiatu róży. Muszkaty powinny być przed podaniem mocno schłodzone (do temperatury 6-10 oC).

Z okolic miasta Patras na Peloponezie pochodzi natomiast niezwykłe słodkie wino czerwone AO Patras Mavrodaphne. Jest to mocne, pełne i korzenne wino, dojrzewające przez kilka lat w dębowych beczkach, przypominające swoim charakterem wina porto. Należy je podawać w temperaturze 8-12 oC. Greckie wina słodkie są oznaczane jako „oinos glykys” lub „vin doux”.



powrót do strony głównej